اسکرام یکی از مشهورترین فریمورکها برای مدیریت پروژههای نرمافزاری است که بر اساس اصول رویکرد چابک (Agile) طراحی شده است. این فریمورک به تیمها کمک میکند تا با انعطافپذیری و همکاری بیشتر، پروژهها را به صورت مؤثرتری مدیریت کنند و به اهداف خود برسند. اسکرام با استفاده از روشهای تکراری و افزایشی، به تیمها امکان میدهد تا به صورت مستمر پیشرفت کنند و بازخوردهای مشتریان را در طول فرآیند توسعه بهبود بخشند. در این مقاله در کدنا،بزرگترین مرکز آموزش برنامه نویسی ایران به بررسی دقیق اسکرام، اصول و فرآیندهای آن، نقشها و مراسمهای مختلف خواهیم پرداخت.
اسکرام چیست؟

اسکرام یک فریمورک برای مدیریت پروژهها است که به تیمها کمک میکند تا با استفاده از رویکرد چابک، بهبود مستمری در فرآیند توسعه داشته باشند. این فریمورک ابتدا در دهه 1990 توسط Ken Schwaber و Jeff Sutherland معرفی شد و از آن زمان تاکنون به عنوان یکی از محبوبترین روشها برای مدیریت پروژههای نرمافزاری شناخته میشود. اسکرام به تیمها امکان میدهد تا با تقسیم کارها به دورههای کوتاه (اسپرینتها)، پیشرفت مداومی داشته باشند و به صورت مداوم بازخورد دریافت کنند. هدف اصلی اسکرام افزایش بهرهوری، کاهش زمان تحویل و بهبود کیفیت محصول نهایی است.
رویکرد چابک (Agile) چیست؟

رویکرد چابک یک مجموعه از اصول و ارزشها است که به تیمها کمک میکند تا با استفاده از تکرارهای کوتاه و بازخورد مستمر، محصولات با کیفیتتری را ارائه دهند. این رویکرد ابتدا در سال 2001 با انتشار بیانیه چابک معرفی شد و از آن زمان تاکنون به عنوان یکی از روشهای برتر در مدیریت پروژههای نرمافزاری شناخته میشود. اصول اصلی رویکرد چابک شامل تعاملات فردی، نرمافزار کارا، همکاری با مشتری و پاسخگویی به تغییرات است. رویکرد چابک به تیمها کمک میکند تا با استفاده از تکرارهای کوتاه، بهبود مستمری در فرآیند توسعه داشته باشند و بازخوردهای مشتریان را در طول فرآیند بهبود بخشند.
چرا باید از اسکرام استفاده کنیم؟

استفاده از اسکرام مزایای زیادی دارد که از جمله آنها میتوان به افزایش بهرهوری، بهبود کیفیت محصولات، کاهش ریسکها و افزایش رضایت مشتریان اشاره کرد. با استفاده از اسکرام، تیمها میتوانند به صورت مداوم بهبود یابند و به اهداف خود نزدیکتر شوند. اسکرام به تیمها کمک میکند تا با تمرکز بر تعاملات فردی و همکاری مستمر، بهبودهای قابل توجهی در فرآیند توسعه ایجاد کنند. همچنین، با استفاده از تکرارهای کوتاه (اسپرینتها) و بازخورد مستمر، تیمها میتوانند به سرعت به تغییرات واکنش نشان دهند و نیازهای مشتریان را به بهترین شکل ممکن برآورده کنند.
چه مواردی در روال توسعه اسکرام دخیل هستند؟
در اسکرام، چندین عنصر کلیدی دخیل هستند که شامل نقشها، مراسمها و ساختهها میشوند. این عناصر به تیمها کمک میکنند تا به صورت مداوم پیشرفت کنند و به اهداف خود برسند. نقشها شامل مالک محصول، اسکرام مستر و تیم توسعه میشود. مراسمها شامل برنامهریزی اسپرینت، اسکرام روزانه، بررسی اسپرینت و گذشتهنگری اسپرینت میشود. ساختهها شامل بکلاگ محصول، بکلاگ اسپرینت و افزایش میشود. هر یک از این عناصر وظایف خاصی دارند که به تیمها کمک میکنند تا فرآیند توسعه را بهبود بخشند و به اهداف خود نزدیکتر شوند.
- نقشها: مالک محصول، اسکرام مستر، تیم توسعه
- مراسمها: برنامهریزی اسپرینت، اسکرام روزانه، بررسی اسپرینت، گذشتهنگری اسپرینت
- ساختهها: بکلاگ محصول، بکلاگ اسپرینت، افزایش
پروسه اسکرام
فرآیند اسکرام شامل چندین مرحله است که از جمله آنها میتوان به برنامهریزی اسپرینت، اجرای اسپرینت، اسکرام روزانه، بررسی اسپرینت و گذشتهنگری اسپرینت اشاره کرد. این مراحل به تیمها کمک میکنند تا با استفاده از تکرارهای کوتاه، بهبود مستمری در فرآیند توسعه داشته باشند. در مرحله برنامهریزی اسپرینت، تیم توسعه به همراه مالک محصول تصمیم میگیرند که چه کارهایی را در طول اسپرینت انجام دهند. در مرحله اجرای اسپرینت، تیم توسعه کارهای مشخص شده در بکلاگ اسپرینت را انجام میدهد. در مرحله اسکرام روزانه، اعضای تیم توسعه درباره پیشرفت کارهای خود صحبت میکنند و مشکلاتی که در راه انجام کارها وجود دارد را مطرح میکنند. در مرحله بررسی اسپرینت، تیم توسعه به همراه مالک محصول و سایر ذینفعان به بررسی پیشرفت کارهای انجام شده و بازخوردهای دریافتی میپردازند. در مرحله گذشتهنگری اسپرینت، تیم توسعه به بررسی فرآیندهای انجام شده میپردازد و به دنبال بهبود مستمر است. در هر یک از این مراحل، تیم میتواند از ابزارها و تکنیکهای مختلفی مانند آموزش جامع شبکه و آموزش لینوکس استفاده کند تا بهترین روشها و فنون را در پروژههای خود به کار بگیرد.
بررسی نقشها در اسکرام

در اسکرام، سه نقش اصلی وجود دارد که شامل مالک محصول، اسکرام مستر و تیم توسعه میشود. هر یک از این نقشها وظایف خاصی دارند که به تیمها کمک میکنند تا به اهداف خود برسند. مالک محصول مسئول مدیریت بکلاگ محصول و اولویتبندی نیازمندیها و ویژگیهای محصول است. اسکرام مستر مسئول اجرای صحیح فرآیندهای اسکرام و حمایت از تیم توسعه است. تیم توسعه شامل افرادی است که مسئولیت اجرای کارهای مشخص شده در بکلاگ اسپرینت را بر عهده دارند.
- مالک محصول: مسئول مدیریت بکلاگ محصول و اولویتبندی نیازمندیها و ویژگیهای محصول است.
- اسکرام مستر: مسئول اجرای صحیح فرآیندهای اسکرام و حمایت از تیم توسعه است.
- تیم توسعه: شامل افرادی است که مسئولیت اجرای کارهای مشخص شده در بکلاگ اسپرینت را بر عهده دارند.
این تیم به صورت خودگردان عمل میکند و به دنبال بهبود مستمر است.
فریمورک اسکرام

اسکرام روزانه یک جلسه کوتاه (معمولاً 15 دقیقه) است که هر روز برگزار میشود. در این جلسه، اعضای تیم توسعه درباره پیشرفت کارهای خود صحبت میکنند و مشکلاتی که در راه انجام کارها وجود دارد را مطرح میکنند. همچنین، اعضای تیم میتوانند از مفاهیم یادگرفته شده در آموزش زبان اسکرچ برای بهبود فرآیندهای کاری و حل مشکلات بهره ببرند.
ساختههای اسکرام

در اسکرام، چندین ساخته اصلی وجود دارد که شامل بکلاگ محصول، بکلاگ اسپرینت و افزایش میشود. بکلاگ محصول یک لیست اولویتبندی شده از تمامی نیازمندیها و ویژگیهای محصول است که توسط مالک محصول مدیریت میشود. بکلاگ اسپرینت یک لیست اولویتبندی شده از کارهایی است که تیم توسعه باید در طول یک اسپرینت انجام دهد. افزایش یک نسخه قابل انتشار از محصول است که در پایان هر اسپرینت تولید میشود. این ساختهها به تیمها کمک میکنند تا فرآیند توسعه را بهبود بخشند و به اهداف خود نزدیکتر شوند.
بکلاگ محصول
بکلاگ محصول یک لیست اولویتبندی شده از تمامی نیازمندیها و ویژگیهای محصول است که توسط مالک محصول مدیریت میشود. این بکلاگ به تیم توسعه کمک میکند تا بر اساس اولویتها، کارهای خود را برنامهریزی کنند و به اهداف محصول برسند. بکلاگ محصول به صورت مداوم بهروز میشود و اولویتهای آن بر اساس بازخوردهای مشتریان و تغییرات بازار تنظیم میشود.
بکلاگ اسپرینت
بکلاگ اسپرینت یک لیست اولویتبندی شده از کارهایی است که تیم توسعه باید در طول یک اسپرینت انجام دهد. این بکلاگ به تیم کمک میکند تا بر اساس برنامهریزی اسپرینت، کارهای خود را انجام دهند و به اهداف اسپرینت برسند. بکلاگ اسپرینت به صورت مداوم بهروز میشود و تیم توسعه در جلسات اسکرام روزانه پیشرفت کارهای خود را بررسی میکند.
افزایش
افزایش یک نسخه قابل انتشار از محصول است که در پایان هر اسپرینت تولید میشود. این افزایش نشاندهنده پیشرفت تیم توسعه است و به مشتریان امکان میدهد تا بازخوردهای خود را ارائه دهند. افزایشها به تیم کمک میکنند تا به صورت مداوم پیشرفت کنند و کیفیت محصول را بهبود بخشند. هر افزایش باید قابل انتشار باشد و نیازمندیهای مشتریان را برآورده کند.
مراسم و رویدادهای اسکرام

در اسکرام، چندین مراسم و رویداد مهم وجود دارد که شامل برنامهریزی اسپرینت، اسکرام روزانه، بررسی اسپرینت و گذشتهنگری اسپرینت میشود. این مراسمها به تیمها کمک میکنند تا به صورت مداوم بهبود یابند و به اهداف خود برسند. در برنامهریزی اسپرینت، تیم توسعه به همراه مالک محصول تصمیم میگیرند که چه کارهایی را در طول اسپرینت انجام دهند. اسکرام روزانه یک جلسه کوتاه (معمولاً 15 دقیقه) است که هر روز برگزار میشود و اعضای تیم درباره پیشرفت کارهای خود صحبت میکنند. بررسی اسپرینت یک جلسه مهم است که در پایان هر اسپرینت برگزار میشود و تیم توسعه به همراه مالک محصول و سایر ذینفعان به بررسی پیشرفت کارهای انجام شده میپردازند. گذشتهنگری اسپرینت یک جلسه مهم است که در پایان هر اسپرینت برگزار میشود و تیم توسعه به بررسی فرآیندهای انجام شده میپردازد و به دنبال بهبود مستمر است.
سازماندهی بکلاگ
سازماندهی بکلاگ یکی از وظایف مهم مالک محصول است که شامل اولویتبندی نیازمندیها و ویژگیهای محصول میشود. این فرآیند به تیم توسعه کمک میکند تا بر اساس اولویتها، کارهای خود را برنامهریزی کنند و به اهداف محصول برسند. سازماندهی بکلاگ باید به صورت مداوم انجام شود و اولویتها بر اساس بازخوردهای مشتریان و تغییرات بازار تنظیم شود.
برنامهریزی اسپرینت
برنامهریزی اسپرینت یک جلسه مهم است که در آن تیم توسعه به همراه مالک محصول تصمیم میگیرند که چه کارهایی را در طول اسپرینت انجام دهند. این جلسه به تیم کمک میکند تا برنامهریزی دقیقی داشته باشد و به اهداف اسپرینت برسد. در این جلسه، اعضای تیم میتوانند از تجربیات خود در دورههای مختلف مانند آموزش پایتون و آموزش فلسک بهره ببرند تا به بهترین شکل ممکن برنامهریزی کنند.
اسکرام روزانه یا سرپایی
اسکرام روزانه یک جلسه کوتاه (معمولاً 15 دقیقه) است که هر روز برگزار میشود. در این جلسه، اعضای تیم توسعه درباره پیشرفت کارهای خود صحبت میکنند و مشکلاتی که در راه انجام کارها وجود دارد را مطرح میکنند. هدف از این جلسه، اطمینان از پیشرفت کارها و شناسایی مشکلاتی است که ممکن است تیم با آنها مواجه شود.
بررسی اسپرینت
بررسی اسپرینت یک جلسه مهم است که در پایان هر اسپرینت برگزار میشود. در این جلسه، تیم توسعه به همراه مالک محصول و سایر ذینفعان به بررسی پیشرفت کارهای انجام شده و بازخوردهای دریافتی میپردازند. این جلسه به تیم کمک میکند تا با استفاده از بازخوردها، بهبودهای لازم را در فرآیند توسعه ایجاد کنند و به اهداف اسپرینت برسند.
گذشتهنگری اسپرینت
گذشتهنگری اسپرینت یک جلسه مهم است که در پایان هر اسپرینت برگزار میشود. در این جلسه، تیم توسعه به بررسی فرآیندهای انجام شده میپردازد و به دنبال بهبود مستمر است. این جلسه به تیم کمک میکند تا با شناسایی نقاط قوت و ضعف، فرآیندهای خود را بهبود بخشند و در اسپرینتهای آینده عملکرد بهتری داشته باشند.
نقشهای ضروری برای موفقیت اسکرام

در اسکرام، سه نقش اصلی وجود دارد که هر یک وظایف خاصی دارند. این نقشها شامل مالک محصول، اسکرام مستر و تیم توسعه میشود. مالک محصول مسئول مدیریت بکلاگ محصول و اولویتبندی نیازمندیها و ویژگیهای محصول است. اسکرام مستر مسئول اجرای صحیح فرآیندهای اسکرام و حمایت از تیم توسعه است. تیم توسعه شامل افرادی است که مسئولیت اجرای کارهای مشخص شده در بکلاگ اسپرینت را بر عهده دارند. در این مرحله، استفاده از دانش و مهارتهای به دست آمده از دورههای آموزش لینوکس و آموزش CCNA میتواند به تیم کمک کند تا وظایف خود را با دقت و کارایی بیشتری انجام دهند. این تیم به صورت خودگردان عمل میکند و به دنبال بهبود مستمر است. همکاری و هماهنگی بین این نقشها به تیمها کمک میکند تا به صورت مؤثرتری کار کنند و به اهداف خود برسند.
مالک محصول اسکرام
مالک محصول مسئول مدیریت بکلاگ محصول و اولویتبندی نیازمندیها و ویژگیهای محصول است. این نقش به تیم توسعه کمک میکند تا بر اساس اولویتها، کارهای خود را برنامهریزی کنند و به اهداف محصول برسند. مالک محصول باید با ذینفعان و مشتریان در ارتباط باشد و نیازمندیها و بازخوردهای آنها را در بکلاگ محصول منعکس کند.
اسکرام مستر
اسکرام مستر مسئول اجرای صحیح فرآیندهای اسکرام و حمایت از تیم توسعه است. این نقش به تیم کمک میکند تا به صورت مداوم بهبود یابند و مشکلات خود را حل کنند. اسکرام مستر باید از فرآیندهای اسکرام محافظت کند و اطمینان حاصل کند که تیم توسعه به بهترین شکل ممکن از این فرآیندها استفاده میکند.
تیم توسعه اسکرام
تیم توسعه شامل افرادی است که مسئولیت اجرای کارهای مشخص شده در بکلاگ اسپرینت را بر عهده دارند. این تیم به صورت خودگردان عمل میکند و به دنبال بهبود مستمر است. اعضای تیم توسعه باید با یکدیگر همکاری کنند و در جلسات اسکرام روزانه پیشرفت کارهای خود را بررسی کنند.
ارزشهای اصلی در اسکرام

ارزشهای اصلی در اسکرام شامل موارد زیر است:
- تعهد
- تمرکز
- بازخورد
- احترام
- شفافیت
این ارزشها به تیمها کمک میکنند تا به صورت مؤثرتری کار کنند و به اهداف خود برسند. تعهد به تیم و اهداف مشترک، تمرکز بر کارهای اولویتدار، بازخورد مستمر برای بهبود، احترام به اعضای تیم و شفافیت در فرآیندها و ارتباطات، از جمله ارزشهای اصلی در اسکرام است.
چه زمانی باید از اسکرام استفاده کنیم؟

اسکرام برای پروژههایی که نیاز به انعطافپذیری و بازخورد مستمر دارند، مناسب است. این فریمورک به تیمها کمک میکند تا به صورت مداوم بهبود یابند و به اهداف خود برسند. در پروژههایی که نیاز به تغییرات سریع و واکنش به تغییرات بازار وجود دارد، اسکرام میتواند بسیار مؤثر باشد.
مقایسه اجایل و اسکرام
|
معیار |
اجایل |
اسکرام |
|
تعریف |
رویکردی برای مدیریت پروژهها |
فریمورکی برای اجرای رویکرد چابک |
|
فرآیندها |
شامل چندین فریمورک مختلف |
شامل مراحل مشخص و ساختار یافته |
|
نقشها |
متغیر |
سه نقش اصلی |
|
رویدادها |
متغیر |
مراسمهای مشخص |
|
هدف |
بهبود مستمر و واکنش سریع به تغییرات |
مدیریت پروژهها با استفاده از تکرارهای کوتاه |
اجایل و اسکرام هر دو به عنوان رویکردهای چابک برای مدیریت پروژهها شناخته میشوند، اما تفاوتهای مهمی دارند. اجایل یک فلسفه کلی است که شامل مجموعهای از اصول و ارزشها برای مدیریت پروژهها است. در حالی که اسکرام یک فریمورک خاص برای اجرای رویکرد چابک است که شامل مراحل و مراسمهای مشخصی میشود. در اجایل، تیمها میتوانند از فریمورکهای مختلفی مانند کانبان، XP و غیره استفاده کنند، در حالی که در اسکرام، تیمها باید از مراحل مشخصی مانند برنامهریزی اسپرینت، اسکرام روزانه و غیره پیروی کنند. همچنین، در اسکرام سه نقش اصلی شامل مالک محصول، اسکرام مستر و تیم توسعه وجود دارد، در حالی که در اجایل نقشها میتوانند متغیر باشند.
نتیجهگیری
اسکرام یک فریمورک قدرتمند برای مدیریت پروژههای نرمافزاری است که به تیمها کمک میکند تا با انعطافپذیری و همکاری بیشتر، پروژهها را به صورت مؤثرتری مدیریت کنند. با استفاده از اسکرام، تیمها میتوانند به صورت مداوم بهبود یابند و به اهداف خود برسند. این فریمورک با استفاده از روشهای تکراری و افزایشی، به تیمها امکان میدهد تا به صورت مستمر پیشرفت کنند و بازخوردهای مشتریان را در طول فرآیند توسعه بهبود بخشند. در نهایت، اسکرام میتواند به تیمها کمک کند تا با افزایش بهرهوری، کاهش زمان تحویل و بهبود کیفیت محصول، به موفقیتهای بیشتری دست یابند.
سوالات متداول اسکرام چیست؟
اسکرام چیست؟
اسکرام یک فریمورک برای مدیریت پروژهها است که بر اساس اصول رویکرد چابک طراحی شده است و به تیمها کمک میکند تا با استفاده از تکرارهای کوتاه و بازخورد مستمر، بهبود مستمری در فرآیند توسعه داشته باشند.
چه تفاوتی بین اجایل و اسکرام وجود دارد؟
اجایل یک رویکرد کلی برای مدیریت پروژهها است که شامل مجموعهای از اصول و ارزشها است، در حالی که اسکرام یک فریمورک خاص برای اجرای رویکرد چابک است که شامل مراحل و مراسمهای مشخصی میشود.
نقشهای اصلی در اسکرام چیست؟
نقشهای اصلی در اسکرام شامل مالک محصول، اسکرام مستر و تیم توسعه میشود. هر یک از این نقشها وظایف خاصی دارند که به تیمها کمک میکنند تا به اهداف خود برسند.
چرا باید از اسکرام استفاده کنیم؟
استفاده از اسکرام مزایای زیادی دارد که از جمله آنها میتوان به افزایش بهرهوری، بهبود کیفیت محصولات و افزایش رضایت مشتریان اشاره کرد. همچنین، اسکرام به تیمها کمک میکند تا به صورت مداوم بهبود یابند و به اهداف خود نزدیکتر شوند.
فرآیند اسکرام شامل چه مراحلی است؟
فرآیند اسکرام شامل برنامهریزی اسپرینت، اجرای اسپرینت، اسکرام روزانه، بررسی اسپرینت و گذشتهنگری اسپرینت میشود. این مراحل به تیمها کمک میکنند تا با استفاده از تکرارهای کوتاه، بهبود مستمری در فرآیند توسعه داشته باشند.